Metodoloji — Tercih Robotu

Bu tahminler nasıl hesaplanıyor?

Tercih Robotu'ndaki her sayının arkasında ne olduğunu burada açıkça anlatıyoruz.

Kısaca: Programların son dört yıllık başarı sıralarına ve kontenjan değişimlerine bakarak 2026 için bir aralık tahmin ediyoruz. Sonra senin sıranın bu aralığa göre nerede durduğunu yüzdeye çeviriyoruz. Tahminlerimizi geçmiş yıllar üzerinde sınadık: aralığın içine düşme oranı %80–85. Yani her beş programdan biri aralığın dışına çıkıyor. Bu bir kestirimdir, garanti değildir.

1. Hangi veriyi kullanıyoruz?

Tamamı YÖK Atlas'ın herkese açık program verilerinden geliyor. Biz veri üretmiyoruz, yalnızca işliyoruz.

Kapanan programları ayrıca tutmamızın sebebi şu: bir alanın kontenjanının gerçekten ne kadar kesildiğini görebilmek için, kapanan programların kontenjanını da hesaba katmak gerekiyor.

2. Temel fikir: kontenjan sıralamayı iter

Sıralamalar çoğu zaman öğrencilerin tercihleri değiştiği için değil, kontenjan değiştiği için oynar.

Örnek. 120 kişi alan bir programda son yerleşen adayın başarı sırası 45.000 olsun. Ertesi yıl kontenjan 60'a inerse, artık 60. sıradaki aday son yerleşen olur — onun sırası da 25.000 civarındadır.

Kimse fikrini değiştirmemiştir; ama programın taban sırası 45.000'den 25.000'e çıkmış görünür. Arz daraldı, talep aynı kaldı.

2025 yılında Hukuk programlarında tam olarak bu yaşandı: kontenjan %27,6 kesildi ve sıralamalar ortalama %40 sıkıştı. Devlet üniversitelerinde kesinti %44'e ulaştı.

3. Hesap neye bakıyor?

Üç girdiyi birlikte değerlendiriyoruz:

Bu üçünün ağırlığını tahminle değil ölçerek belirledik. Örneğin: sırası 10.000'in altındaki rekabetçi programlarda kontenjan %10 azalınca sıra yaklaşık %5,5 sıkışıyor; daha geniş sıralarda aynı etki %2,3'e iniyor. Bu yüzden motor bu iki bölgeye farklı katsayılar uyguluyor.

Puan türleri aynı davranmıyor

SAY, EA, SÖZ, DİL ve TYT'nin dinamikleri farklı. Bunu da ölçtük ve motoru puan türüne göre ayarladık — ama yalnızca iki farklı yılda da aynı sonucu veren ayarlamaları uyguladık. Tek yılda iyi görünüp ertesi yıl ters çıkan hiçbir düzeltmeyi kullanmıyoruz.

4. Neden tek sayı değil, aralık?

Çünkü tek sayı vermek dürüst olmazdı. Bir programın gelecek yılki sırası birçok şeye bağlı ve hepsini bilmiyoruz. Aralığın genişliği de bilgi taşır:

Aralığı olabildiğince dar tutmaya çalışıyoruz, ama gerçeğin izin verdiği kadar. Ölçtük: 40.000 sırası için "38.000–42.000" gibi dar bir aralık üç seferden yalnızca birinde tutuyor. Böyle bir aralık dar görünür ama yanlıştır. Bu yüzden tipik aralığımız yaklaşık 1,4 kat.

5. "%64 sıranın yetme ihtimali" ne demek?

Senin başarı sıranın, o programın 2026 kesim sırasını geçme ihtimali. 100 benzer durumdan 64'ünde sıran yeterdi demektir.

Dikkat: Bu "yerleşirsin" demek değil. Yerleşme, tercih listeni nasıl sıraladığına ve senden önceki adayların tercihlerine de bağlıdır. Bizim sayımız yalnızca sıranın yeterli olup olmayacağını tahmin eder.

En yüksek %95 gösteriyoruz, daha fazlasını değil. Bunu da ölçtük: %95 dediğimiz durumlarda gerçekleşme oranı %95,7 çıktı. "%99" demek elimizdeki veriyle savunulabilir değil.

6. Nasıl test ettik?

Motoru bir yıl geriye alıp, sonucunu zaten bildiğimiz bir yılı tahmin ettirdik. Örneğin 2022–2023 verisiyle 2024'ü tahmin edip, gerçekleşen 2024 sıralarıyla karşılaştırdık. Motor o yılın sonucunu görmedi.

SınamaProgramAralık tuttuOrtanca sapma
2024 tahmini15.291%80,4%7,1
2025 tahmini15.719%85,4%6,9

İki ayrı yılda benzer sonuç alması önemli: bir yıla özel bir tesadüfü ezberlemediğimizi gösteriyor. Ayarları hep bir yılda öğrenip diğer yılda sınadık.

Yerleşme yüzdesi eğrisi de 683.000 öğrenci–program eşleşmesi üzerinde kalibre edildi.

7. Neyi bilmiyoruz?

Bunları da açıkça söylemek istiyoruz:

8. Denediğimiz ve vazgeçtiğimiz şeyler

Bir yöntem işe yaramadığında bunu da kaydediyoruz:

9. Bunu neden yayımlıyoruz?

Çünkü bu sayılara bakarak hayatını etkileyecek bir karar veriyorsun. Bir tahminin nasıl üretildiğini bilmeden ona güvenmen istenmemeli. Hesabın açık olması, sen ve rehber öğretmenin ne kadar güveneceğinize kendiniz karar verebilesiniz diye.

Ölçümler Temmuz 2026 itibarıyladır. Yeni yıl verileri geldikçe motor yeniden sınanır ve bu sayfa güncellenir.