Programların Özel Koşulları
YKS Tercih ve YerleştirmeTercih kılavuzunda bazı programların yanında madde numarasıyla (Bk. 9, Bk. 31 gibi) gösterilen şartlar: sağlık raporu, boy-kilo, yaş, cinsiyet, okul türü, mülakat, güvenlik soruşturması gibi.
Neden bilmelisin?
Kılavuz bu konuda açıktır: koşullarını taşımadığın bir programa puanın yettiği için yerleşsen bile kaydın yapılmaz ve bir yılını kaybedebilirsin. Ayrıca bazı mesleklerde çalışabilmek için aranan şartları okulu bitirdikten sonra öğrenmek çok geç olabilir.
Nasıl işler?
- Kılavuzda her programın satırında koşul ve açıklama numaraları yazar. Numaraların ne anlama geldiği, tablolardan sonraki "Koşul ve Açıklamalar" bölümünde sırayla verilir.
- Koşullar iki kısımdır. 1. kısımdakileri (yaş, uyruk, cinsiyet, okul türü gibi) ÖSYM bilgisayarla kontrol eder; uymayan tercihlerin geçersiz sayılır. 2. kısımdakileri ÖSYM kontrol etmez; üniversite ya da ilgili kurum kayıtta veya sonrasında arar.
- Sık görülen koşullar: tam teşekküllü hastaneden sağlık kurulu raporu (ör. pilotaj, deniz ulaştırma, itfaiyecilik), boy-kilo sınırları (ör. kabin hizmetleri, ceza infaz ve güvenlik), "yalnız kız" ya da "yalnız erkek öğrenci alınır", yaş sınırı, mülakat ya da güvenlik soruşturması, başarı sırası şartı, derslerin uzaktan ya da açık öğretimle yapılması.
- Bazı açıklamalar programa girişi değil, mesleği yapabilmeyi anlatır. Örneğin kabin memurluğu için boy-kilo ve uçuş sağlık raporu, havalimanında çalışmak için adli sicil kaydı aranır. Programı bitirsen bile bu şartları taşımıyorsan o işte çalışamayabilirsin.
- Üniversite, kayıtta sağlık raporunu yalnız programın koşullarında yazıyorsa isteyebilir.
- Kılavuzdaki koşullar özettir; ücret, staj, zorunlu hizmet gibi ayrıntılar için üniversitenin "Aday Öğrenci" sayfasına bak.
Örnek
Merve, Sivil Havacılık Kabin Hizmetleri programını tercih etmek ister. Kılavuzdaki açıklamada mesleği yapabilmek için kadınlarda 160–180 cm boy ve uçuş sağlık raporu istendiğini görür. 158 cm boyunda olduğu için programı bitirse de kabin memuru olamayacağını anlar ve listesini buna göre yeniden düzenler.
Karıştırılan kavramlar
"ÖSYM tercihimi kabul ettiyse şartları sağlıyorumdur" diye düşünülür. ÖSYM yalnız bilgisayarla kontrol edebildiği koşullara bakar; sağlık, boy-kilo, mülakat gibi koşulların sorumluluğu adaya aittir.
İlgili kavramlar
Platformda nerede karşına çıkar?
Tercih Robotu üzerinden açılan program detay sayfası, programın özel koşul maddelerini açıklamalarıyla birlikte gösterir.
Kaynak: ÖSYM · 2026-YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu, md. 2.1, 4.2, 4.3 ve "Koşul ve Açıklamalar" bölümü
Son güncelleme: · BAAL Rehberlik Servisi